Farq hisoboti qanday o'qiladi

Sanoq tugadi, ekranda yoki Excelda yuzlab qatorli jadval turibdi. Ko'pchilik uni boshidan oxirigacha o'qishga urinadi va charchaydi. Aslida farq hisoboti oddiy: ikkita raqamni solishtirasiz va ular orasidagi bo'shliqqa qaraysiz. Asosiy ish uni to'g'ri tartibda o'qishda: avval nimaga qarash, nimani keyinga qoldirish va qaysi raqamga ishonmaslik kerak.

Asosiy ustunlar

Deyarli har qanday farq hisobotida bir xil ustunlar bo'ladi:

• Artikul va nom. Qaysi tovar haqida gap ketayotgani.
• Hisobda. Dasturda yoki Excelda turgan qoldiq, ya'ni tovar qancha bo'lishi kerak.
• Sanalgan. Haqiqatda omborda sanalgan miqdor.
• Farq. Sanalgan minus hisobda.
• Farq summasi. Farq tannarxga ko'paytirilib, so'mda ko'rsatiladi.
• Izoh. Ba'zi hisobotlarda bu ustun ham bo'ladi: sanovchi yoki mas'ul farq sababini shu yerga yozadi.

Oxirgi ustun eng muhimi, chunki «5 dona» ikki xil tovar uchun butunlay boshqa ma'no beradi: biri 2000 so'mlik, ikkinchisi 2 million so'mlik.

Minus va plyus nimani bildiradi

Agar farq manfiy bo'lsa, tovar hisobdagidan kam: bu kamomad. Agar musbat bo'lsa, tovar hisobdagidan ko'p: bu ortiqcha. Masalan, hisobda 120 qop un, sanalgani 112, farq minus 8. Qop tannarxi 9000 so'm bo'lsa, kamomad 72 000 so'm.

Ortiqcha ham kamomad kabi muammo. U tovar qabul qilingani, lekin hujjatga kiritilmagani yoki boshqa tovar bilan almashib ketgani haqida xabar beradi.

Qaysi qatordan boshlash kerak

Hisobotni miqdor bo'yicha emas, pul qiymati bo'yicha saralang. Katta farq summasi eng tepaga chiqsin. Odatda bir necha yirik pozitsiya umumiy yo'qotishning katta qismini beradi, qolgan yuzlab qatorda esa kichik farqlar bo'ladi.

1. Birinchi navbatda yuqoridagi 10–20 ta eng katta farqni ko'ring va qayta sanating.
2. So'ng o'lchov birligi bilan bog'liq xatolarni qidiring: dona va quti, kilogramm va gramm.
3. Kichik farqlarni guruhlab ko'ring: ular ko'pincha yaxlitlash yoki tarozi xatosidan kelib chiqadi.

Sof farq aldamchi bo'lishi mumkin

Hisobotning pastida odatda umumiy raqam turadi, masalan, minus 80 000 so'm. Bu kichik ko'rinadi, lekin uning ichida nima borligini tekshirish kerak. Faraz qilaylik, kamomadlar jami minus 500 000 so'm, ortiqchalar esa plyus 420 000 so'm. Sof farq kichik, ammo ikki tomondagi umumiy aylanma 920 000 so'm. Bu tovarlar chalkashganini bildiradi: A tovar B tovarning javonida turibdi va ikkalasi ham xato ko'rinadi. Sof farq kichik bo'lsa ham, jarayon tartibsiz bo'lishi mumkin. Shuning uchun uchta raqamni alohida ko'ring: jami kamomad, jami ortiqcha va sof natija.

Hisobotning tepasida ko'pincha aniqlik foizi turadi: farqsiz pozitsiyalar soni umumiy pozitsiyalarga bo'linadi. Masalan, 2000 pozitsiyadan 1840 tasida farq yo'q, demak aniqlik 92 foiz. Bu raqam jarayonning umumiy holatini ko'rsatadi, lekin pul yo'qotishi haqida hech narsa demaydi: qolgan 8 foiz ichida eng qimmat tovar yashirinishi mumkin.

Sabablarni qidirish

Farq o'z-o'zidan aybdor ko'rsatmaydi, u faqat qayerga qarashni aytadi. Quyidagi savollar odatda tez javob beradi:

• Sanoq paytida qabul yoki jo'natish bo'lganmi va hujjatlar kiritilganmi?
• Pozitsiya boshqa joyda, boshqa yacheykada turmayaptimi?
• Qadoq birligi to'g'rimi: 1 quti ichida nechta dona?
• Tovar qaytarilgan yoki shikastlangan deb ajratilmaganmi?
• Sanovchi xatosi bo'lishi mumkinmi: qayta sanash bir xil raqam beradimi?

Sabab topilmaguncha hisobga tuzatish kiritmang. Raqamni «tekislab» qo'ysangiz, muammo yashirinadi va keyingi safar yana chiqadi.

Bir xil farq ketma-ket ikki sanoqda takrorlansa, bu tasodif emas. Unda tizimli sabab izlanadi: noto'g'ri o'lchov birligi, ikki marta kiritilgan hujjat yoki doim bir joyda chalkashadigan tovar.

Xulosa

Farq hisoboti hamma qatorni o'qish uchun emas, to'g'ri joyga qarash uchun kerak. Pul qiymati bo'yicha saralang, belgi va birliklarni tekshiring, sof farqqa emas, kamomad va ortiqcha alohida qarang, sababini topmay turib tuzatmang. Natijani tahlil qilishga vaqt bo'lmasa, StockCheck jamoasi farqlar ro'yxatini sabablari bilan birga Excel va PDF da topshiradi.