
Xodimni 15 daqiqada o'rgatish
Xodimni sanashga 15 daqiqada o'rgatish: uch ko'nikma — kodni o'qish, miqdorni kiritish va xatoni tuzatish — minutma-minut reja bilan o'rgatiladi.
Sanash kuni ertalab vaqtincha yoki mavsumiy xodim keladi. Uning uchun uch soatlik ma'ruza o'qishga vaqt yo'q, ammo bunga hojat ham yo'q. Sanash uchun kerak bo'ladigan ko'nikma uchta: kodni qanday o'qish, miqdorni qanday kiritish va xatoni qanday tuzatish. Agar daqiqama-daqiqa reja bo'lsa, buni o'n besh daqiqada o'rgatish mumkin. Quyida shu reja, mashq tovarlarini tanlash va birinchi soatdagi nazorat yoziladi.
Nima o'rgatiladi va nima o'rgatilmaydi
Birinchi kun uchun uchta ko'nikma va ikkita qoida yetarli. Ko'nikmalar: kodni o'qish, miqdorni kiritish, xatoni tuzatish. Qoidalar: hisobdagi qoldiqni qidirmaslik, ya'ni faqat ko'rganini yozish; shubha tug'ilsa taxmin qilmasdan, pozitsiyani belgilab, mas'ulni chaqirish.
Birinchi qoida nega kerak: hisobdagi qoldiqni ko'rgan odam o'z raqamini unga moslab qo'yishi mumkin. Ikkinchisi nega kerak: taxminan yozilgan raqam keyin eng qimmatga tushadi, belgilab qo'yilgan pozitsiya esa bir daqiqada qayta sanaladi.
Birinchi kuni o'rgatilmaydigan narsalar: hisobotlar, sozlamalar, rollar, ro'yxatni tahrirlash. Ular sanovchiga kerak emas, ularni eslab qolishga urinish asosiy ko'nikmalarni xira qiladi.
Daqiqama-daqiqa reja
- 0-2 daqiqa: nima uchun sanaymiz, uning zonasi qayerda va natija kimga boradi. Bir-ikki jumla yetadi.
- 2-5 daqiqa: ko'rsating. Siz bitta tovarni sanaysiz va ovoz chiqarib tushuntirasiz: «kodni o'qidim, son 12, tasdiqladim».
- 5-10 daqiqa: xodim o'zi bajaradi. Beshta mashq tovari beriladi, siz yonida jim turasiz va faqat xato ketayotganda to'xtatasiz.
- 10-13 daqiqa: xatoni tuzatish. Ataylab noto'g'ri son kiriting va uni qanday tuzatishni ko'rsating, so'ng xodim o'zi takrorlasin.
- 13-15 daqiqa: qoidalar, kimga murojaat qilish va nimani qilmaslik. Savollarga javob bering.
Oxirgi daqiqalarda xodimga uchta savol bering: yorliq o'qilmasa nima qilasan, tovar ro'yxatda bo'lmasa nima qilasan, sonni kiritayotganda adashib qolsang nima qilasan? Javob berolmasa, tegishli qadamni yana bir marta ko'rsating.
Bir vaqtda besh-olti kishini o'rgatayotgan bo'lsangiz, birinchi qadamni hammaga birga ko'rsating, mashqni esa juft-juft o'tkazing: biri bajaradi, ikkinchisi kuzatadi, keyin almashadi.
Mashq tovarlari: oldindan o'ylangan «tuzoqlar»
Mashq uchun tasodifiy tovar olmang, beshta maxsus tovar tanlang. Real sanoqda uchraydigan qiyinchiliklar mashqda uchrasin:
- yaxshi o'qiladigan kod, bu ishonch beradi;
- egri idishdagi mayda kod, kamerani qanday burishni o'rgatadi;
- kodsiz tovar, nomi bo'yicha qidirishni yoki ichki yorliqni mashq qildiradi;
- bir xil ko'rinadigan ikki tovar, masalan 0,5 va 1 litrli;
- yirtilgan yorliqli tovar, bunda nima qilish aytiladi.
Mashq yozuvlari haqiqiy sanoqqa tushib qolmasligi uchun alohida sinov sessiyasidan foydalaning yoki mashqdan keyin ularni o'chiring. Qiyinlikka birinchi marta mashqda duch kelgan xodim real kunda qo'rqmaydi.
Birinchi soatdagi nazorat
O'rgatish o'n besh daqiqada tugaydi, lekin nazorat tugamaydi. Birinchi yigirmata yozuvni o'zingiz ko'rib chiqing: son nechta, qaysi tovarga yozilgan, nol qo'shilib qolmaganmi. Agar xodim bir xil xatoni takrorlasa, masalan har safar miqdor o'rniga kodni yozsa, darhol to'xtating va shu qadamni yana bir marta ko'rsating: ikkinchi marta mashq qilingan qadam odatda yaxshi o'rnashadi. Yangi xodimni birinchi soatga tajribali hamkasb bilan juftlang. Cho'ntakka sig'adigan besh qatorli yo'riqnoma kartasi bering: kodni o'qish, sonni kiritish, tuzatish, shubhada nima qilish, kimni chaqirish. Karta xodim biladigan tilda, o'zbek yoki rus tilida bo'lsin. Bir soatdan keyin yana bir marta qisqa tekshiruv o'tkazing va nazoratni siyraklashtiring.
Odatiy xatolar
- Hamma funksiyani ko'rsatishga urinish, natijada hech narsa yodda qolmaydi.
- Faqat gapirish, qurilmani xodimning qo'liga bermaslik.
- Xato uchun tanbeh berish: xodim xatoni yashira boshlaydi, bu esa sanoq uchun eng zararli holat.
- O'rgatuvchi xodim o'rniga o'zi sanab qo'yadi.
- Mashq tovarlari yo'q, birinchi qiyinchilikka real sanoq paytida duch kelinadi.
Xulosa
O'n besh daqiqalik o'rgatish ko'p narsani emas, kerakli narsani beradi: kodni o'qish, sonni kiritish, xatoni tuzatish va shubhada to'xtash. Qolganini birinchi soatdagi nazorat to'ldiradi. O'z xodimlaringizni tayyorlashga vaqt bo'lmasa, StockCheck jamoasi tayyor holda keladi, sizning xodimlaringiz esa joylarni ko'rsatib, farqlarni tasdiqlaydi.