
Inventarizatsiyani qachon o'tkazish: taqvim va davriylik
Yil oxirigacha kutish shart emas: savdo past oyni tanlang, bayram va aksiyalardan oldin sanamang, davriylikni tovar turiga qarab belgilang.
Ko'p kompaniyalar inventarizatsiyani yil oxiriga qoldiradi, chunki hisobot topshirish vaqti shu. Natijada sanoq yilning eng band davriga to'g'ri keladi: savdo avjida, hisobchi yopilish ishlari bilan band, pudratchilarning ham navbati uzun. Aslida «qachon» va «qanchalik tez-tez» alohida qarorlar, ularni biznesning o'z ritmiga qarab belgilash kerak. Quyida ularni qanday hal qilish yoziladi.
Yil oxirigacha kutishning xavfi
Yilda bir marta sanalganda kamomad o'n ikki oy davomida yig'iladi. Yil oxirida siz «yetishmaydi» degan raqamni ko'rasiz, lekin sabab allaqachon yo'qolgan: kim qabul qilgan, qaysi oyda xato bo'lgan, qaysi hujjat yopilmagan, buni hech kim eslamaydi. Kichik farqni bir oyda topish mumkin, katta farqni bir yildan keyin tushuntirish deyarli mumkin emas. Shartli misol: aytaylik, do'konda har oy tovar aylanmasining yarim foizi qadar tushunarsiz farq yig'iladi. Bir oyda buni sezmaysiz, o'n ikki oyda esa u olti foizga yetadi, va endi sababni topish uchun hech qanday iz qolmagan. Shu sababli hatto yillik to'liq sanoq bilan cheklanadigan kompaniya ham oraliqda kamida tanlab sanoq o'tkazishi foydali.
Qulay oynalar
Sanoq uchun eng yaxshi vaqt — savdo va yuk harakati eng past bo'lgan payt. Har bir biznesda bunday davr bor:
- Do'kon va ulgurji bazada bayram oldidan savdo oshadi, bayramdan keyingi birinchi haftalar esa odatda sokin bo'ladi.
- Qurilish materiallarida mavsum ochilishidan oldingi kech qish va bahor boshi qulay.
- Kiyim-kechakda mavsum almashinuvi paytida qoldiq baribir qayta ko'rib chiqiladi, sanoqni shu bilan birlashtirish mantiqiy.
- Onlayn savdoda katta aksiyalardan keyingi tinch hafta qulay: qaytgan tovar yig'ilgan, qoldiq barqaror.
Aksiya, bayram va yirik yetkazib berishlar oldidan sanamang. Bu paytda hujjatlar tez o'zgaradi va sanoq kunidagi kesimni aniq ushlab turish qiyin. Hafta kuni va soatni ham o'ylab tanlang: kechki soatlar yoki dam olish kunida xaridorlar kam bo'ladi, xodimlar esa sanoq bilan to'liq band bo'la oladi.
Qanchalik tez-tez sanash kerak
Hamma tovarni bir xil tezlikda sanash shart emas. Oddiy sxema tovarni uch guruhga bo'ladi:
- Qimmat yoki tez aylanadigan tovar. Bunday pozitsiyalar kamomad xavfi yuqori, shuning uchun ularni oyiga bir marta tanlab sanash maqsadga muvofiq.
- O'rta guruh. Chorakda bir marta sanash odatda yetadi.
- Arzon va sekin aylanadigan tovar. Uni yilda bir marta, to'liq sanoq vaqtida ko'rib chiqish kifoya.
Muddati cheklangan tovar, masalan oziq-ovqat yoki dori-darmon, qo'shimcha ravishda tez-tez ko'rib turilishi kerak. Bu sxema taxminiy: o'z tovaringiz, kamomad tarixingiz va xodimlar soniga qarab guruhlar chegarasini o'zingiz belgilang.
Bu qo'shimcha ish ko'rinadiganchalik og'ir emas. Aytaylik, 2000 pozitsiyadan 200 tasi qimmat guruhga kirdi. Ularni oyda bir marta sanash ro'yxatning o'ndan bir qismini ko'rib chiqish demakdir. Bu bir kishining bir necha soatlik ishi, butun ombor to'xtab turadigan sanoq emas.
Voqea sabab bo'lgan sanoq
Taqvimdan tashqari ham sanash kerak bo'ladigan holatlar bor:
- Ombor mudiri yoki moddiy javobgar xodim almashganda: yangi odam boshqa birovning kamomadini zimmasiga olmasligi uchun.
- Yangi filial ochilganda yoki omborni boshqa joyga ko'chirganda.
- Kamomadga shubha tug'ilganda yoki o'g'irlik haqida signal kelganda.
- Biznesni sotish, sherik bilan bo'linish yoki kredit olish paytida, ya'ni qoldiqning aniq qiymati kerak bo'lganda.
Mas'ul almashganda eski va yangi xodim ikkalasi ham hozir bo'lib, natijaga imzo qo'yishi kerak, aks holda keyin kim uchun javob berishi noaniq bo'lib qoladi. Bunday sanoq kutilmaganda chiqadi, shuning uchun pudratchi bilan avvaldan aloqada bo'lish foydali.
Yillik taqvim tuzish
Yil boshida bir sahifali reja yozing: qaysi oyda to'liq sanoq, qaysi oylarda tanlab sanoq, kim mas'ul, qaysi pudratchi. Yil oxiriga yaqin pudratchilarning navbati uzayadi, shuning uchun to'liq sanoq uchun vaqtni oldindan band qilgan ma'qul. Rejani xodimlarga ham oldindan ma'lum qiling: shunda sanoq kutilmagan «tekshiruv» emas, odatiy tartib sifatida qabul qilinadi.
Xulosa
Inventarizatsiya «yil oxiridagi majburiyat» emas, biznesning ritmiga moslangan nazorat. Savdo pasaygan oynani tanlang, tez aylanadigan va qimmat tovarni tez-tez, qolganini kamroq sanang va voqea sabab bo'lgan sanoqqa tayyor bo'ling. StockCheck bir martalik ham, doimiy ham ishlaydi: chorakda bir marta yoki har oy jadval bo'yicha sanoq o'tkazamiz va hisobotni topshiramiz.